Η χριστιανική συζυγία: Συμβουλές προς τον σύζυγο

Αγ. Ιωάννης Χρυσόστομος

Ας θεωρούμε, λοιπόν, ότι ο άνδρας είναι το κεφά­λι και η γυναίκα το σώμα, όπως αποδεικνύει και τούτος ο αποστολικός συλλογισμός: «Ο άνδρας είναι η κεφαλή (δηλ. ο αρχηγός) της γυναίκας, όπως και ο Χριστός της Εκκλησίας. Ο Χριστός είναι και ο σω­τήρας του σώματός Του, της Εκκλησίας. Όπως όμως η Εκκλησία υποτάσσεται στο Χριστό, έτσι και οι γυναίκες πρέπει σε όλα να υποτάσσονται στους άνδρες τους» (Εφ. 5:23-24).
Εσύ, ο άνδρας, ακούς τον Παύλο, που συμβουλεύ­ει τη γυναίκα να υποτάσσεται σ' εσένα, και τον επαι­νείς και τον θαυμάζεις. Ακου, όμως, τι λέει παρακά­τω. Ακου τι ζητάει από σένα: «Οι άνδρες ν' αγαπάτε τις γυναίκες σας, όπως ο Χριστός αγάπησε την Εκ­κλησία και πρόσφερε τη ζωή Του γι' αυτήν» (Εφ. 5:25). Είδες προηγουμένως υπερβολή υποταγής; Δες τώρα υπερβολή αγάπης. Θέλεις να υπακούει σ' εσένα η γυναίκα σου, όπως η Εκκλησία υπακούει στο Χρι­στό; Φρόντιζε κι εσύ γι' αυτήν, όπως ο Χριστός για την Εκκλησία. Κι αν χρειαστεί τη ζωή σου να θυσιά­σεις γι' αυτήν, κομμάτια να γίνεις χίλιες φορές, τα πά­ντα να υπομείνεις και να πάθεις, μην αρνηθείς να το κάνεις.

Γιατί ούτε κι έτσι θα έχεις κάνει κάτι ισάξιο μ' εκείνο που έκανε ο Χριστός για την Εκκλησία, αφού εσύ θα έχεις πάθει γι' αυτήν με την οποία είσαι ενω­μένος, ενώ ο Κύριος έπαθε γι' αυτήν που Τον απο­στρεφόταν και Τον περιφρονούσε. Καθώς, λοιπόν, ο Χριστός όχι με απειλές, όχι με βρισιές, όχι με φοβέ­ρες, αλλά με πολλή αγάπη και στοργή, με φροντίδα και θυσία κατόρθωσε να εμπνεύσει την ευπείθεια σ' εκείνην που τόσο Τον είχε λυπήσει, έτσι να κάνεις κι εσύ, έτσι να φέρεσαι στη γυναίκα σου. Αν δεν σε προ­σέχει, αν σε αντιμετωπίζει με υπερηφάνεια, αν σου δείχνει περιφρόνηση, θα μπορέσεις να τη συμμορφώ­σεις με την πολλή φροντίδα σου, με την αγάπη και την καλοσύνη σου, όχι με την οργή και το φοβέρισμα. Μόνο έναν υπηρέτη μπορείς να συνετίσεις έτσι, ή μάλλον ούτε κι αυτόν, γιατί γρήγορα θα οργιστεί και θα φύγει από τη δούλεψή σου. Στη σύντροφο της ζωής σου, στη μάνα των παιδιών σου, στη βάση κάθε χαράς μέσα στην οικογένειά σου, δεν πρέπει με αγριάδα και απειλές να επιβάλλεσαι, αλλά με την αγά­πη και τον καλό τρόπο.
Τί συζυγική ζωή είναι αυτή, όταν η γυναίκα τρέμει τον άνδρα της; Και ποιά οικογενειακή θαλπωρή θα απολαύσει ο άνδρας, όταν ζει μαζί μέ γυναίκα που τη μεταχειρίζεται σαν δούλα; Κι αν πάθεις κάτι για χάρη της, μην της το χτυπήσεις. Ούτε ο Χριστός έκανε κά­τι τέτοιο. «Και τη ζωή του», λέει, «πρόσφερε γι' αυτήν, θέλοντας έτσι να την καθαρίσει και να την αγιάσει» (Εφ. 5:25-26). Επομένως ήταν ακάθαρτη, είχε ελατ­τώματα, ήταν άσχημη και ποταπή.

…

…Γι’ αυτό μη ζητάς από τη γυναίκα αυτά που δεν είναι δικά της. Βλέπεις, ότι όλα από τον Κύ­ριο τα πήρε η Εκκλησία. Απ’ αυτόν έγινε ένδοξη και λαμπρή. Μη νιώσεις αποστροφή για τη γυναίκα, επει­δή έτυχε να μην είναι όμορφη. Ακουσε τι λέει η Γρα­φή: «Η μέλισσα είναι τόσο μικρή ανάμεσα στα φτε­ρωτά, μα ο καρπός των κόπων της είναι τόσο γλυκός!» (Σοφ. Σειρ. 11:3). Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά το Δημιουργό της. Τί δικό της έχει; Ο Κύριος δεν της τα έδωσε όλα; Μα και την όμορφη γυναίκα μην την παινέψεις, μην τη θαυμάσεις. Ο θαυμασμός της μιας και η περιφρόνηση της άλλης δείχνουν άνθρωπο ακό­λαστο. Την ομορφιά της ψυχής να ζητάς και το Νυμφίο της Εκκλησίας να μιμείσαι. Η σωματική ομορ­φιά, πέρα από το ότι είναι γεμάτη αλαζονεία, προκα­λεί ζήλεια, πολλές φορές μάλιστα και αβάσιμες υπο­ψίες. Δεν χαρίζει, όμως, ηδονή; Για λίγο, ναι· για ένα μήνα ή δύο, ή το πολύ για ένα χρόνο· υστέρα, όχι πια. Γιατί, λόγω της συνήθειας, δεν σου κάνει πια αίσθηση η ομορφιά, η οποία όμως διατηρεί την αλαζονεία της. Κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει στην περίπτωση μιας γυ­ναίκας που δεν έχει εξωτερική ομορφιά, έχει όμως εσωτερική. Εκεί είναι φυσικό η ηδονή και η αγάπη του συζύγου να παραμένουν απ’ την αρχή ως το τέλος αμείωτες, γιατί προέρχονται από ομορφιά ψυχής και όχι σώματος.
Υπάρχει τίποτα ωραιότερο από τ' αστέρια τ' ουρα­νού; Σώμα τόσο λευκό δεν μπορείς να μου βρεις. Μά­τια τόσο λαμπερά δεν μπορείς να μου δείξεις. Όταν δημιούργησε ο Θεός τ' αστέρια, οι άγγελοι τα θαύ­μασαν γεμάτοι έκπληξη. Κι εμείς τώρα τα θαυμάζου­με, όχι όμως τόσο πολύ, όσο όταν τα πρωτοείδαμε. Αυτό κάνει η συνήθεια. Ελαττώνει την έκπληξη, επο­μένως και το θαυμασμό και την έλξη. Σκεφτείτε τώρα πόσο περισσότερο ισχύει αυτό στην περίπτωση της γυναίκας. Αν μάλιστα τύχει να τη βρει και κάποια αρρώστια, αμέσως χάθηκαν όλα. Να γιατί από τη γυναίκα πρέπει να ζητάμε καλοσύνη, μετριοφροσύνη, ευθύτητα και ειλικρίνεια. Αυτά είναι τα γνωρίσματα της ψυχικής ομορφιάς. Σωματική ομορφιά να μη ζητάμε. Δεν βλέπετε τόσους και τόσους, που πήραν ωραίες γυναίκες, πως κατέστρεψαν τη ζωή τους αξιο­θρήνητα; Και δεν βλέπετε άλλους, που, χωρίς να έχουν ωραίες γυναίκες, έζησαν πολύ ευτυχισμένα;
Ούτε, όμως, και για πλούσια γυναίκα να ψάχνουμε. Κανένας ας μην περιμένει να γίνει πλούσιος με το γά­μο. Αισχρός και αξιοκαταφρόνητος είναι ένας τέτοιος πλουτισμός. Επιπλέον, όπως λέει ο απόστολος, «όσοι θέλουν να πλουτίσουν, πέφτουν σε πειρασμό, σε πα­γίδα του διαβόλου και σε πολλές επιθυμίες ανόητες και βλαβερές, που βυθίζουν τους ανθρώπους στην κα­ταστροφή και στο χαμό» (Α' Τιμ. 6:9).
Από τη γυναίκα, λοιπόν, μη ζητάς λεφτά, αλλά αρετές. Είναι δυνατό ν' αδιαφορείς για τα σπουδαι­ότερα και να φροντίζεις για τα ασήμαντα; Δυστυχώς, όμως, σε όλα αυτό κάνουμε. Αν αποκτήσουμε παιδί, νοιαζόμαστε όχι για το πως θα γίνει καλός άνθρω­πος, αλλά για το πως θα του εξασφαλίσουμε πλούτη· όχι για το πως θ' αποκτήσει καλούς τρόπους, αλλά για το πως θα έχει πολλούς πόρους. Στο επάγγελμά μας, πάλι, δεν κοιτάμε πως θα το ασκήσουμε τίμια, αλλά πως θα μας φέρει μεγάλα κέρδη. Όλα, λοιπόν, γίνονται για τα λεφτά. Μας έχει κυριέψει ο έρωτας του χρήματος, γι' αυτό οδηγούμαστε στην καταστρο­φή.
«Έτσι», συνεχίζει ο απόστολος, «και οι άνδρες οφείλουν ν' αγαπούν τις γυναίκες τους, όπως αγα­πούν τω ίδιο τους το σώμα. Όποιος αγαπάει τη γυ­ναίκα του, αγαπάει τον εαυτό του. Κανείς ποτέ δεν μίσησε το ίδιο του το σώμα, αλλ' αντίθετα το τρέφει και το φροντίζει· έτσι κάνει και ο Κύριος για την Εκκλησία, γιατί όλοι είμαστε μέλη του σώματός Του από τη σάρκα Του και τα οστά Του» (Εφ. 5:28-30). …

…

…Όση, λοιπόν, αγάπη έχεις στον εαυτό σου, τόση αγά­πη θέλει ο Θεός να έχεις και στη γυναίκα σου. Δεν βλέπεις ότι και στο σώμα μας πολλές ατέλειες ή ελλεί­ψεις έχουμε; Ο ένας έχει τα πόδια στραβά, ο άλλος τα χέρια παράλυτα, ο τρίτος κάποιο άλλο μέλος άρρω­στο κ.ο.κ. Και όμως, δεν το κακομεταχειρίζεται ούτε το κόβει· απεναντίας μάλιστα, το φροντίζει και το πε­ριποιείται περισσότερο απ’ όσο τα υγιή μέλη του, και ο λόγος είναι ευνόητος.
Όσο αγαπάς, λοιπόν, τον εαυτό σου, τόσο ν' αγα­πάς και τη γυναίκα σου. Όχι μόνο γιατί ο άνδρας και η γυναίκα έχουν την ίδια φύση, αλλά και για μιαν άλλη σπουδαιότερη αιτία: Γιατί δεν είναι πια δύο ξεχωριστά σώματα, αλλά ένα. …

…

Αλλά και η γυναίκα δεν πρέπει να περιφρονεί τον άνδρα της για οποιονδήποτε λόγο, προπαντός αν εί­ναι φτωχός. Να μη βαρυγγωμάει και να μην τον βρί­ζει, λέγοντας λ.χ.: "Ανανδρε και δειλέ, τεμπέλη και ακαμάτη, ανάμελε και υπναρά! Ο τάδε, αν και κατα­γόταν από φτωχή οικογένεια, με πολλούς κόπους και κινδύνους έκανε μεγάλη περιουσία. Και να, η γυναί­κα του φοράει πανάκριβα ρούχα, κυκλοφορεί με αμά­ξι, έχει τόσους υπηρέτες, ενώ εγώ πήρα εσένα, που είσαι ζαρωμένος από τη φτώχεια και ζεις άσκοπα!". Δεν πρέπει η γυναίκα να λέει στον άνδρα της τέτοια λόγια. Το σώμα δεν εναντιώνεται στο κεφάλι, αλλά το υπακούει. Πώς, όμως, θα υποφέρει τη φτώχεια; Από που θα βρει παρηγοριά; Ας σκεφτεί τις φτωχότερες γυναίκες. Ας συλλογιστεί πόσες κοπέλες από καλές οικογένειες όχι μόνο τίποτα δεν πήραν από τους άνδρες τους, αλλά και ξόδεψαν τη δική τους περιου­σία γι' αυτούς. Ας αναλογιστεί τους κινδύνους από έναν τέτοιο πλούτο, και θα προτιμήσει τότε τη φτωχι­κή αλλά ήσυχη ζωή. Γενικά, αν αγαπάει τον άνδρα της, δεν θα ξεστομίσει ποτέ παράπονο ή προσβλητικό λόγο γι' αυτόν. Θα προτιμήσει να τον έχει κοντά της χωρίς πλούτη, παρά να είναι πλούσιος, και αυτή να ζει μέσα στην ανασφάλεια και τις ανησυχίες, που συνε­πάγονται οι επιχειρηματικές δραστηριότητες.
Ούτε και ο άνδρας, όμως, ακούγοντας τα παράπο­να ή τις επικρίσεις της γυναίκας του, πρέπει να τη βρίζει ή να τη χτυπάει, επειδή έχει εξουσία πάνω της. Καλύτερα να τη συμβουλεύει και να τη νουθετεί ήρε­μα, χωρίς ποτέ να σηκώνει χέρι εναντίον της. Ας τη διδάσκει την ουράνια φιλοσοφία, τη χριστιανική, που είναι ο αληθινός πλούτος. Ας τη διδάσκει όχι μόνο με τα λόγια αλλά και με τα έργα, πως η φτώχεια δεν είναι καθόλου κακό. Ας τη διδάσκει να περιφρονεί τη δό­ξα και ν' αγαπά την ταπείνωση· και τότε εκείνη ούτε παράπονο θα έχει ούτε χρήματα θα επιθυμεί. Ας τη διδάσκει να μην αγαπάει τα χρυσά κοσμήματα και τα πολυτελή ρούχα και τα πολλά αρώματα, ούτε να θέλει για το σπίτι ακριβά έπιπλα και περιττά στολίδια. Όλα τούτα φανερώνουν ματαιόδοξο φρόνημα και κουφότητα. Και της ίδιας και του σπιτιού στολισμός ας είναι η κοσμιότητα και η σεμνότητα. Και η ίδια και το σπίτι ας μοσχοβολάνε το άρωμα της σωφροσύνης και της αρετής.

…


(Πηγή: Αποσπάσματα από το κεφάλαιο «Η χριστιανική συζυγία» του βιβλίου «Θέματα ζωής». Κείμενα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσόστομου. Η επεξεργασία και μετάφραση των κειμένων καθώς και η έκδοση των βιβλίων έχουν γίνει από τους πατέρες της Ιεράς Μονής Παρακλήτου Ωρωπού, Τόμος Α’, σελ. 125-126, 128-130, 131-132, 137-138)

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΕ ΚΡΙΣΗ

Νικόλαος Γύζης, Οικογένεια

Του Αρχιμανδρίτη Γεράσιμου Φραγκουλάκη 

Αννόβερο Γερμανίας 

Έχετε σκεφθεί ποτέ ποιοι θα είναι οι αυριανοί επιστήμονες, οι αυριανοί κληρικοί, οι αυριανοί τεχνίτες, οι αυριανοί εργάτες; 

Εύκολη η απάντηση θα πείτε. Είναι λογικό να είναι τα σημερινά παιδιά. 

Όλοι μας όμως εκφράζουμε δυσαρέσκεια για την κατάσταση που επικρατεί στην κοινωνία μας. 

Θα μπορέσουν άραγε τα σημερινά παιδιά, οι αυριανοί ενήλικες να κάνουν τη διαφορά, να αλλάξουν τα δεδομένα; 

Εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και κυρίως εξαρτάται από τα εφόδια που θα έχουν από την οικογένεια. Γιατί όπως όλοι γνωρίζουμε ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες ανάπτυξης του ανθρώπου είναι η οικογένεια. Μέσα σ’ αυτήν ο άνθρωπος αναπτύσσεται βιολογικά, κοινωνικά και πνευματικά. 

Βιολογικά γιατί μέσα στην οικογένεια ο άνθρωπος έχει τη βοήθεια εκείνη που του χρειάζεται για να αναπτυχθεί, ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια της ζωής του που δεν μπορεί από μόνος του να κάνει τίποτα. Σημαντική επίσης είναι η βιολογική προσφορά της οικογένειας και στις περιπτώσεις των ηλικιωμένων και των ανήμπορων. 

Μεγάλη είναι και η κοινωνική προσφορά της οικογένειας στα μέλη της. Μέσα στην οικογένεια αναπτύσσεται η κοινωνικότητα του ανθρώπου γιατί όλα είναι κοινά. Κατοικία, τροφή, χαρές, λύπες κ.ά. τα μοιράζονται τα μέλη της οικογένειας. Πέρα από την κοινωνικότητα καλλιεργείται και η συνεργασία για την αντιμετώπιση των κοινών αναγκών. 

Εκτός από βιολογικά και κοινωνικά, ο άνθρωπος μέσα στην οικογένεια καλλιεργείται και πνευματικά. Η πνευματική καλλιέργεια του ανθρώπου μέσα στην οικογένεια αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την μετέπειτα πορεία του μέσα στην κοινωνία υπό οποιαδήποτε ιδιότητα. Όταν ο άνθρωπος στερείται πνευματικότητας και η κοινωνικότητά του είναι ρηχή, φαινομενική. Ο πνευματικός άνθρωπος πάνω απ’ όλα είναι ελεύθερος. Χαρακτηρίζεται από αγάπη και κατανόηση. Το ότι τα στοιχεία αυτά σπανίζουν στην εποχή μας, οφείλεται στο γεγονός ότι δυστυχώς και η οικογένεια περνάει κρίση. Δεν υπάρχει αλληλοσεβασμός στα μέλη της και κυρίως στον βασικό κορμό της που τον αποτελούν ο πατέρας και η μητέρα. 

Κατά τον Απόστολο Παύλο η οικογένεια αποτελεί την «κατ’ οίκον εκκλησία». 

Βάσει των όσων έχουν αναφερθεί έως εδώ, η οικογένεια αποτελεί την «ραχοκοκαλιά» της κοινωνίας. Η δε ελληνική οικογένεια χαρακτηρίζεται από τις παραδοσιακότερες ακόμα. Και λέμε ακόμα, διότι τα τελευταία χρόνια έχει υποστεί και αυτή βασικούς μετασχηματισμούς. Με την βοήθεια κάποιων «θολοκουλτουριάρηδων» έχει αρχίσει να εξευρωπαΐζεται παίρνοντας μόνον τα κακά από την «προοδευμένη» ή «προοδευτική» ευρωπαϊκή οικογένεια όπως, σταδιακή κατάργηση του γάμου και η αντικατάστασή του με διάφορες μορφές συμβίωσης, εύκολα διαζύγια, υπογεννητικότητα κ.α. Είναι κάτι που ήδη έχουμε αρχίσει να το πληρώνουμε ακριβά! 

Η οικονομική κρίση έχει κάνει τους Έλληνες να συσπειρώνονται γύρω από την οικογένεια. Το κάνουν βέβαια περισσότερο, χρησιμοποιώντας την βιολογική προσφορά της. 

Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα, να ξεπηδήσει μιας νέας μορφής οικογένεια, στην οποία κάποια μέλη της θα εκμεταλλεύονται τα υπόλοιπα μέλη της και θα ζουν εις βάρος τους. Οι τεμπέληδες και οι ακαμάτηδες θα αξιώνουν να βοηθιούνται από τα εύπορα μέλη της οικογένειάς τους μόνο και μόνο επειδή είναι συγγενείς τους. 

Γι’ αυτό θα πρέπει να ξανααναστήσουμε την παλιά παραδοσιακή, ελληνική οικογένεια καλλιεργώντας όλες τις πτυχές της. Αρκετές δοκιμές κάναμε με διάφορες «πολιτισμένες» συνταγές, που προσπάθησαν κατά καιρούς να μας επιβάλλουν ακόμα και νομοθετώντας τες. 

Τα προβλήματα των οικογενειών είναι λογικό να επηρεάζουν τα μέλη τους. Δεν μπορεί μια οικογένεια να είναι προβληματική και τα μέλη της να είναι φυσιολογικά. Και δυστυχώς, παγκοίνως ομολογείται ότι η σημερινή οικογένεια «χωλαίνει». Οπότε βάσει ποιων προδιαγραφών οι διάδοχοί μας θα μπορέσουν να είναι καλύτεροι από εμάς;

πηγή

Η συμπεριφορά των παιδιών μας επηρεάζεται και από τους πατεράδες;

Ίσως έχουμε την εντύπωση ότι, στις πολύ μικρές , βρεφικές ηλικίες των παιδιών, η συμπεριφορά του πατέρα δεν επηρεάζει αυτή του παιδιού και ότι το παιδί έχει ανάγκη από τον πατέρα του σε πιο μεγάλη ηλικία. Αυτή η αντίληψη είναι τελείως λανθασμένη. Η καλή θετική σχέση μεταξύ πατέρα και βρέφους από τον πρώτο μήνα της ζωής του παιδιού, επιτρέπει την εμφάνιση λιγότερων προβλημάτων συμπεριφοράς στα παιδιά στην ηλικία ενός έτους και ασφαλώς και αργότερα.
Το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης δημοσίευσε στην Επιθεώρηση Παιδοψυχολογίας και Ψυχιατρικής, τα αποτελέσματα έρευνάς του, σύμφωνα με τα οποία αποδεικνύεται η θετική επίδραση του πατέρα, σε τόσο μικρά παιδιά.
Ο Πολ Ραμσαντάνι επικεφαλής της έρευνας τονίζει ότι τα παιδιά των οποίων οι πατέρες είχαν περισσότερη επαφή μαζί τους εμφάνιζαν λιγότερα προβλήματα συμπεριφοράς. Αντίθετα τα παιδιά των οποίων οι πατέρες τους ήταν στον «κόσμο» τους, απόμακροι, χαμένοι στην δουλειά και στις σκέψεις του και δεν αφιέρωναν χρόνο για τα παιδιά τους, παρουσίασαν αρκετά προβλήματα συμπεριφοράς.

Οι ερευνητές απευθύνθηκαν σε δυο βρετανικά μαιευτήρια και ερωτήθηκαν 192 οικογένειες για την συμπεριφορά των παιδιών, όταν ήταν τριών μηνών και μετά στην ηλικία του ενός έτους. Στη συνέχεια διαχώρισαν την προβληματική συμπεριφορά των παιδιών σε τρεις κατηγορίες : αντιδραστικά, επιθετικά και υπερκινητικά.
Η επίδραση του πατέρα στα αγόρια ήταν σαφώς πολύ πιο σημαντική από ότι στα κορίτσια. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι τα αγόρια από πολύ μικρή ηλικία είναι πιο επιδεκτικά στο να επηρεαστούν από τον πατέρα τους.

Ο Πολ Ραμσαντάνι είναι επιφυλακτικός, γιατί ο μηχανισμός αυτός δεν έχει ακόμη εξηγηθεί. Μπορεί να οφείλεται στην κακή σχέση του ζευγαριού, ή να δείχνει μία γενική έλλειψη επίβλεψης ή φροντίδας, στην οποία το παιδί αντιδρά με μία διαταραγμένη συμπεριφορά.

Μην ξεχνάμε βέβαια, ότι μέχρι τώρα, η πλειοψηφία των ερευνών αφορούσαν κυρίως το ρόλο των μητέρων κατά την πολύ μικρή παιδική ηλικία.

Αναμφισβήτητα όμως, τα αποτελέσματα όλο και περισσοτέρων ερευνών αποδεικνύουν ότι η θετική παρέμβαση και των δύο γονιών από νωρίς έχει θετική επίδραση στην ανάπτυξη και την συμπεριφορά του παιδιού.